ارسال مطلب براي دوست
اشاره
آنچه در پي ميآيد، روایتی کوتاه از نگاه برخی نویسندگان غرب و يا كساني كه خواستگاه مغرب زميني دارند، به انقلاب اسلامي در حوزه کتاب است. در ديار غرب اين كتابها از برجستهترین آثار این حوزه و جزو کتابهای مرجع درباره تاریخنگاری و تحلیل انقلاب اسلامی ایران، به شمار ميروند؛ تحلیلهایی که در بسیاری اوقات، به ناچار منصفانه شدهاند و ناگزير سيمايي از واقعيت را بازگو كردهاند.
معارف
انقلاب ناشناخته ایران
نويسنده: مارک داونز
انتشارات: Ashgate Publishing, Limited
این کتاب با تاکید بر تغییر و تحولات درونی انقلاب اسلامی و تاثیرات عمیق و گسترده آن بر ساختار سیاسی و تحولات فکري و هویت اجتماعی مردم ايران، نگاشته شده است. نويسنده در اين اثر به بررسی و کاوش در ساختارهای جدید جامعه ایرانی میپردازد.
داونز به عنوان نویسنده و عضو آژانس بینالمللی حقوق مدنی و دموکراسی جهانی، در این کتاب به بحث برخورد نامناسب کشورهای غربی با انقلاب اسلامی ایران نيز پرداخته و مینویسد: «نظریهپردازان غربی از انقلاب به عنوان حرکتی غیر دینی و غیر مردمی یاد میکنند و آن را زاییده افکار قشر خاصی از مردم میدانند، حال آنکه انقلاب اسلامی در ایران زاییده قشرهای مختلف مردمی بود که حکومت را برای خود میخواستند نه براي بیگانگانی از آن سوی مرزهايشان.»
داونز انقلاب ایران را حرکتی مذهبی عنوان میکند و اندیشمندان غربی را در درک صحیح اسلام شیعی که سکاندار اصلی این انقلاب است، ناتوان ارزیابی مینمايد.
نمایش یک انقلاب؛ هنر اعتقاد در انقلاب اسلامی ایران
نويسنده: پیتر چاوسکی
انتشارات دانشگاه نیویورک/اکتبر 1999
پیتر چاوسکی با همکاری حامد دهباشی همکار ایرانی خود در دانشگاه نیویورک، با نوشتن «نمایش یک انقلاب» سعی دارد به بررسی چگونگی وقوع انقلاب مردمی ایران بپردازد. چاوسکی نمایش بزرگی از انقلاب را به تصویر میکشد که در آن به ظاهر مجموعهای شعار و سمبلهای انقلابی، رژیم شاه را سرنگون میکند؛ ولی نویسنده مهمترین سلاح مردم را در مقابل رژیم طاغوتی، نیروی اعتقاد و مذهب ارزیابی میکند. وي انقلاب اسلامی ایران را یکی از نادرترین حوادث تاریخی ميداند که برتری و قدرت کلمات را در مقابل اسلحه به خوبی نشان داد. سخنان امام خمینی(ره) و شعارها و پوسترهای مردم، رژیمی را سرکوب کرد که بیش از دوهزار سال ادعای حکومت و سلطنت را با خود داشت. چاوسکی با بهرهگیری از اسناد و مدارک، بر خلاف متفکران و تحلیلگران غربی، ثابت میکند که تنها نیروی مردم در به ثمر نشستن انقلاب57، ایمان و باور به آیندهای روشن بوده است.
عبای پیامبر؛ مذهب و سیاست در ایران
نويسنده: روی متحده
انتشارات: oneworld/آگوست 2000
از آن سال که اولین نسخه از کتاب «عباي پيامبر، مذهب و سياست در ايران» از «روی متحده» به چاپ رسید، هنوز هم اگر کسی بخواهد در غرب درباره فرهنگ و جامعه ایرانی پس از انقلاب مطالعهکند، ناگزير بايد به این کتاب مراجعه كند. عبای پیامبر(ص) با روایت داستان زندگی یک طلبه جوان و شیوه زندگی وی در شهر مذهبی و قدیمی قم، در حقیقت به زندگی و فرهنگ نسل اول انقلاب میپردازد. روی متحده به صورت داستانگونه فرهنگ شیعه و زبان فارسی و فرهنگ ایرانی را در میان کشورهای اسلامی خاورمیانه مطالعه و منتشر میکند. وی همچنین سعی دارد کتاب خود را به عنوان مرجعی در این زمینه برای مخاطب غربی معرفی کند، مرجعی که مبدأ خود را انقلاب اسلامی ایران میداند.
آخرین انقلاب بزرگ
نويسنده: رابین رایت
گروه انتشاراتی نوف Knopf Publishing Group/مارس 2001
در غرب، کمتر خبرنگاری پیدا میشود که به اندازه رابینرایت به فرهنگ بعد از انقلاب ایران و نوع نگرش مردم آن آشنایی داشته باشد. رایت برای اولین بار در سال 1973 به عنوان خبرنگار به ایران سفر کرد و در روزهای وقوع انقلاب در ایران حضور داشت. رایت لحظه به لحظه انقلاب را در کتابش به تصویر کشیده و به عنوان یک زن نویسنده با نگاهی تحلیلی، اتفاقات پس از انقلاب را ـ به ویژه در حوزه سیاست ـ به نفع قشر زن تشریح میکند! او اعتقاد دارد انقلاب اسلامی ایران بود که آموزههای اسلام را به طرز صحیح به اجرا گذاشت. وی مینویسد: «من در اینجا زنانی را میبینم که با روسری و چادر در صحنههای مختلف اجتماعی و سیاسی حضور پیدا میکنند و این از نتایج بزرگ انقلاب 57 است؛ حضور فعال و معتقدانه زن در جامعه ایرانی.» او انقلاب اسلامی را با انقلابهای روسیه و فرانسه مقایسه و از آن به عنوان آخرین و بزرگترین انقلاب تاریخ بشریت یاد میکند.
ایران مدرن بعد از 1921
نويسنده: علی انصاری
انتشارات لانگمن/آوریل 2003
وجود دو منطقه خلیج فارس و دریای خزر، باعث شده نام ایران از سالهای اوایل قرن بیستم همواره در محافل اقتصادی مطرح باشد. ولی بعد از وقوع انقلاب در سال 1978 این نام به محافل سیاسی نیز کشیده شد.
علی انصاری در این کتاب با نگاهی گذرا به تاریخچه رشد و توسعه اقتصادی در ایران، به نقش انقلاب در جریان رشد اقتصادی و تاثیر محدودیت روابط ایران با کشورهای غربی در سیر صعودی و نزولی این روند پرداخته است. انصاری توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ایران را از سال 1921 به بعد دنبال و از پیدایش تفکر و گرایشهای جدیدی دراین حوزهها خبر میدهد. وی ایران مدرن را مخلوطی از سیاست و فرهنگ قلمداد میکند که میتواند نقش بسزایی در رشد و توسعه این کشور در سالهای آینده ایفا کند.
انقلاب باورنکردنی در ایران
نويسنده: چارلز کورزمن
انتشارات دانشگاه هاروارد/سپتامبر 2005
چارلز کورزمن با بیان وقایع قبل و بعد از سقوط شاه اگرچه از کلمه "باورنکردنی"برای کتابش استفاده کرده، ولی روند پیشرفت انقلاب را کاملاً منطقی و روشن ارزیابی میکند. وي مينويسد: «"محمد رضا پهلوی، شاه ایران در آیندهای قابل پیشبینی در رأس قدرت باقی خواهد ماند." این جمله سخنان و تحلیل یک مقام ارشد سازمان سیا در اکتبر 1978 است. صد روز بعد، شاه با وجود حمایت شدید از سوی دولتهای غربی و ارتش تا دندان مسلح، توسط قشرهای مردمی طی یک انقلاب صلح آمیز سقوط میکند.»
کورزمن با استفاده از مصاحبهها و اسناد و مدارک محرمانه و همچنین سخنان شاهدان عینی این انقلاب را بر خلاف افکار رایج آن روز، کاملاً قابل پیشبینی میداند. وی می نویسد «شاید در آن زمان مردم با پیروی از یکدیگر در تظاهرات شرکت میکردند، ولی راه انقلاب چنان روشن و هموار بود که اگر مردم به این مسئله آگاهی داشتند، خیلی زودتر به پیروزی میرسیدند.»
فوکالت و انقلاب ایران
نويسندگان: جانت افاری و کوین اندرسون
انتشارات: دانشگاه شیکاگو/ژوئن 2005
در سال 1978 زمانی که اعتراض مردم علیه شاه به اوج خود رسیده بود، مایکل فوکالت، استاد فلسفه و خبرنگار روزنامه لوموند فرانسه، برای دیدار با امام خمینی(ره) و سایر رهبران انقلاب اسلامي به ایران سفر کرد و در طول اقامت طولانیاش، مجموعه مقالات و تحلیلهایی درباره انقلاب نوشت که در آن زمان از سوی محافل غربی مورد انتقاد واقع شد. نويسندگان اين كتاب، جنت افاری و کوین اندرسون، در اصل به شفافسازی علل تغییر عقیده فوکالت پس از دیدار با امام خمینی(ره) و حمایت و طرفداری وی از حرکت اسلامی مردم ایران میپردازند. آنها تجربه فوکالت در سفرش به ایران را به رشته تحریر درآورده و از عقاید و افکاری صحبت میکنند که فوکالت تحت تأثیر رهبر انقلاب کسب کرده است. نویسندگان این کتاب همچنین با استناد به نوشتههای ژورنالیستی فوکالت جوان، در سالهای اوایل انقلاب، مبحثی درباره اسلامگرایی مطرح میکنند که باید در روابط غرب و ایران و به طور کل جهان اسلام، مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. در واقع آنها از انقلاب اسلامی ایران، نوعی الگوسازی برای سایر ملل را ارائه میکنند.
دموکراسی در ایران
نويسندگان: ولی نصر و علی قیاسی
انتشارات دانشگاه آکسفورد/ژوئن 2006
بعد از انقلاب و استقرار نظام جمهوری اسلامی، ایران در حال تجربه نوع تکامل یافتهای از دموکراسی در میان کشورهای اسلامی است. «ولی نصر و علی قیاسی» نويسندگان این کتاب، با بررسی تاریخ سیاسی ایران در عصر معاصر، از مردمسالاری سخن میگویند؛ فاکتوری که در ایران بعد از انقلاب 57، رشدی چشمگیر داشته و همچنان سیر صعودی خود را دنبال میکند.
نویسندگان این کتاب، دموکراسی در ایران را نه تنها یک امر اتفاقی نمیخوانند، بلکه آن را اصیل و دارای ریشه در فرهنگ و جامعه ایرانی معرفی میکنند که زمزمههای آن را میتوان از آغاز انقلاب مشروطیت در دورة قاجار شنید. آنها تأكيد ميكنند: «مفهوم دموکراسی در ایران معاصر از غرب وارد نشده و خود از فرهنگ و تاریخ سنتی مردم این کشور برخاسته است.»
نویسندگان این کتاب به تاثیر انقلاب و تغییر و تحولات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در رسیدن به این دموکراسی ایدهآل پرداختهاند.
ایران مدرن؛ ریشهها و دلایل انقلاب
نويسنده: نیکی آر کدی
انتشارات دانشگاه ییل آمریکا/آگوست 2006
نیکی کدی، تاریخنگار و استاد دانشگاه کالیفرنیا، در این کتاب به بررسی ریشههای انقلاب اسلامی ایران و عوامل پیدایش آن میپردازد. وی در این کتاب 448 صفحهای سعی میکند روایتی از ایران مدرن سالهای آینده را در زمان حال نقل کرده و همچنین تغییرات و اصلاحات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی که در يك ربع قرن از حيات انقلاب اسلامي رخ داده، ترسیم کند. کدی در این کتاب علاوه بر حوادث و جریانات انقلاب به نقد و بررسی جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس و حوادث یازدهم سپتامبر و تأثیرات هر یک بر روابط ایران و آمریکا میپردازد.
اگرچه نگاه کدی در این کتاب خالی از حب و بغضهای مرسوم غرب نسبت به اسلام و نظام ما نیست، اما وی در این کتاب به پیشرفتهای قابل توجه ایران پس از سقوط رژیم شاه در حوزههای مختلف علمی، بهداشتی، فرهنگی و افزایش نقش زنان در امور جامعه اشاره میکند و از ایران پس از بهمن 57 تمجید میکند. منبع/کتاب نیوز
