ارسال مطلب براي دوست
همايش تفسير قرآن و نهجالبلاغه
مصاحبه با حجت الاسلام و المسلمين دكتر علي نصيري
گفتگو از: مهدي داراب زاده
اشاره:
همانگونه كه قبلاً به اطلاع خوانندگان محترم رسيد، گروه آشنايي با منابع اسلامي معاونت پژوهشي دانشگاه معارف اسلامي در راستاي ارتقاء كيفيت تدريس دروس تفسير موضوعي قرآن كريم و نهجالبلاغه همايش«تفسير قرآن و نهجالبلاغه دردانشگاه » را برگزار مينمايد.
براي اطلاع بيشتر از اين همايش، گفتگويي با حجت الاسلام و المسلمين دكتر علي نصيري دبير علمي همايش صورت پذيرفته است كه نظر خوانندگان محترم به ويژه اساتيد ارجمند دروس تفسير موضوعي قرآن و نهجالبلاغه را به آن جلب مينماييم.
معارف
لطفاً اگر سخني كوتاه با خوانندگان نشريه معارف داريد بفرماييد.
در آغاز ضمن عرض ارادت و سلام خدمت استادان محترم معارف از شما دوستان كه مقدمات اين مصاحبه را فراهم كرديد تشكر ميكنم. اميدوارم كه اين مصاحبه براي ارتقاي سطح كيفي همايش در بُعدِ خبررساني مفيد باشد.
دانشگاه معارف اسلامي در برگزاري اين همايش به دنبال چه اهدافي است؟
در عنوان همايش آمده است: «همايش تفسير قرآن و نهجالبلاغه در دانشگاه، شيوهها و راهكارهاي ارتقاي كيفيت تدريس»، در حقيقت همايش معطوف به دو محور اصلي تفسير قرآن و تفسير نهجالبلاغه ، يا دو درس «تفسير موضوعي قرآن كريم» و «تفسير موضوعي نهجالبلاغه » است. تا چند سال قبل اين درسها تحت عنوان «متون اسلامي» در دانشگاه تدريس ميشد كه بيشتر مربوط به ادبيات عرب بود و اينكه دانشجويان با اين فضا آشنا بشوند. براي دانشگاههايي مثل پزشكي و فني هم تاحدودي مشكل بود كه مُلزَم بودند مطالبي مانند صرف و نحو و ... را ياد بگيرند. ولي در چند سال اخير، درس متون اسلامي نظير برخي ديگر از دروس معارف تغييري اساسي كرد و تبديل شد به يكي از دو عنوانِ «تفسير موضوعي قرآن» و «تفسير موضوعي نهجالبلاغه » كه دانشجو در انتخاب يكي از اين دو اختيار دارد. در اين سه، چهار سال اخير كه عنوان اين درس تغيير كرده است، طبيعي است كه تحولي در دروس معارف دانشگاه ايجاد گرديده و با اين تحول و تغيير، قرآن و نهجالبلاغه عملاً وارد محيط دانشگاه شد.
همان سه، چهار سال قبل كه با انجمنِ قرآن پژوهانِ حوزه علميه قم خدمت مقام معظم رهبري رسيده بوديم در آنجا حجتالاسلام دكتر كلانتري اين گزارش را خدمت ايشان داده بود كه قرار بر اين است كه تفسير موضوعي قرآن در دانشگاهها تدريس شود. ايشان استقبال كردند اما به نكتة ظريفي هم اشاره كردند كه به نظر من بسيار جالب توجه بود. ايشان فرمودند وقتي كه شما عنوان كرديد قرار است تفسير قرآن در دانشگاهها تدريس شود، با اين تعبير فرمودند كه «تنم لرزيد». علت آن را هم اينگونه بيان كردند كه ما وقتي براي دانشجويان مسائل اسلامي، معارف و مسائل مختلف و ... را مطرح ميكنيم هميشه ميگوييم كه برويد همة حرفها را در قرآن پيدا كنيد. هميشه به آنها ميگوييم كه قرآن بهترين، كاملترين و جامعترين كتابهاست. در واقع از قرآن به عنوان گنجينه و منبعِ اسرار بيپايان الهي ياد ميكنيم. حالا شما ميگوييد كه قرآن را به كلاسها بردهايد. فضايي كه از قرآن در ذهن دانشجو ايجاد شده است، فضاي بسيار گستردهاي است. مقصودِ ايشان اين بود كه من بيم اين را دارم كه قرآن و تفسيرش به دانشگاه وارد شود و به گونهاي يا متن اين دروس، يا خودِ اساتيد، نتوانند از عهدة جايگاه و ارزش قرآن برآيند و انتظاري كه دانشجو دارد بر آورده نشود و در نتيجه از منزلت قرآن كاسته شود.
اين يك هشدار مهم و قابل توجهي است كه ايشان دادند و به نظر من تذكر خيلي دقيقي هم دادند. درست هم هست! وقتي اين ايدة بلند مطرح شد كه قرآن و سپس نهجالبلاغه ـ كه ميگوييم فوق كلام بشر و دون كلام خالق است و بعد از قرآن، آن را مهمترين منبع دين ميشناسيم، ـ البته در كنار كتب اربعه شيعه ـ مسئلة قرآن و نهجالبلاغه در دانشگاهها حساسيت بيشتري پيدا كرد. دوستاني آمدند متوني تهيه كردند، در كشور براي ارتقاء سطح تدريس اساتيد كارگاههايي تحت عناوين روششناسي تفسير برگزار شد. كه در اين مدت فكر ميكنم سي، چهل كارگاه در مناطق مختلف كشور برگزار شده است. متنهاي متعددي هم ـ چه براي تفسير موضوعي قرآن و تا حدودي هم براي تفسير نهجالبلاغه ـ تدوين شده است.
ميتوان گفت اينها تلاشهايي در جهت ارتقاي سطح تدريس اين دو درس بوده است. اما جاي برگزاري همايش خالي بود. مخصوصاً در دو سال اخير كه دانشگاه معارف اسلامي تشكيل شد، بر آن شد تا دروس معارف را ساماندهي كند و اساتيد معارف را نيز خودش تربيت كند. عطف به اين اتفاق مبارك، دانشگاه معارف اسلامي در نظر گرفتكه همايشي با عنوان قرآن و نهجالبلاغه برگزار نمايد. البته ما نبايد اين همايش را به عنوان گام نهايي تلقي كنيم. ارتقاي سطح كيفيت تدريس قرآن و نهجالبلاغه در دانشگاه آنقدر اهميت دارد كه اصلا بايد براي آن يك برنامهريزي جديتر، اساسيتر و طولانيتري كرد. با اين توضيحات، همانطور كه در پوستر همايش هم آمده است، دو هدف اساسي از اين همايش مورد نظر بوده است: 1. بهينهسازي شيوههاي آموزش تفسير قرآن و نهجالبلاغه ؛ (دانش افزايي اساتيد در زمينههاي روش شناسي تدريس)؛ 2. تعميق آموزههاي قرآن و نهجالبلاغه .
راه رسيدن به اين اهداف را چگونه ميبينيد؟
حال كه قرآن و نهجالبلاغه كه به عنوان اساسيترين متون ديني است به دانشگاهها رفته، بايد ببينيم چه راهي داريم براي اينكه حضور اين دو متن مقدس، حضور قويتر، بهتر، عاليتر و تأثيرگذارتري باشد؟ همايش هم يك راه است. اينكه بتوانيم اساتيد را در حوزههاي دانشافزايي تقويت كنيم، يك راه است. اينكه متون كنوني را آسيب شناسي كنيم يك راه است و اين كه متون جديد را توليد كنيم هم راه ديگري است. اساساً حتي فكر ميكنم اين كار يك اتاق فكر لازم دارد كه پيوسته براي تقويت اين بخش در دانشگاهها تصميم گيري كند. گروههاي آموزشي معارف فعالتر شوند، سمينارها، كارگاهها و نشستهاي محدودتري در طول سال در دانشگاههاي مختلف كشور برگزار شود.
اينها اهدافي است كه بايد به صورت كلان دنبال شود. اما چيزي كه ما در اين همايش در نظر داريم، ميتواند بخشي از اين اهداف را پوشش دهد. در اين همايش به دنبال اين هستيم كه اولاً توجه به قرآن و نهجالبلاغه تجديد شود و روحي جديد و يك پويايي در اين عرصه در ميان دانشگاهها، اساتيد و تا حدودي دانشجويان ايجاد شود و متون هم آسيبشناسي و بهينهسازي شوند. همچنين راهكارها و شيوههاي جديد استخراج شود كه آيا ما ميتوانيم سبكهاي سنتي را به سبكهاي نو تجديد و بازسازي كنيم؟ يكي از موضوعاتي كه در همايش مد نظر است اين است كه چطور تفسير و قرآن را به صورت عينيتر، كاربرديتر، ملموستر و جذابتر در اختيار دانشجويان بگذاريم؟
جناب استاد بفرماييد مخاطبان شما در اين همايش چه كساني هستند؟
در اين همايش با توجه به اين كه ميخواستيم مسئلة تدريس، تقويت شود عمدتاً مخاطب اولِ ما اساتيد دروس معارف دانشگاهها هستند و در ميان اساتيد معارف، اساتيد تفسير قرآن و نهجالبلاغه در اولويت بيشتري قرار دارند؛ خصوصاً به كساني كه سابقة قلم و كار علمي و فكري دارند توجه بيشتري شده است. مخاطب دوم، عموم صاحبنظران در حوزة قرآن و نهجالبلاغه هستند.
محورهاي همايش ناظر به چه نوع مباحثي است؟
دو محور اصلي را مد نظر داريم: يكي روش شناسي تدريس قرآن و نهجالبلاغه يكي هم مباحث محتوايي قرآن و نهجالبلاغه.
در بخش اول، يكي از موضوعات مورد توجه متون كنوني است كه الان در دانشگاهها تدريس ميشود كه لازم است اين متون آسيب شناسي شود و نقاط ضعف و قوت آنها استخراج گردد.
مسئلة ديگر اين است كه ببينيم ارتباط اساتيد اين درس با دانشجويان چگونه است. يك محور پيش بيني شده است با عنوان «بازكاوي انتظارات دانشجويان از درس تفسير قرآن و نهجالبلاغه » يا «شيوههاي جذب دانشجويان»؛ يعني اينكه چگونه ارتباط ميان سه ركنِ استاد، درس و دانشجو را با هم تقويت كنيم.
در بخش دوم كه آموزههاي قرآن و نهجالبلاغه است، تا كنون جلسات مكرر و متعددي با صاحبنظران، اعضاي هيئت علمي و بعضي اساتيد مدعو داشتيم. تا كنون بيش از صد محور در اين بخش ـ هم در قسمت قرآن و هم نهجالبلاغه ـ پيش بيني شده و به تصويب رسيده است كه اين عناوين در سايت نيز اعلام شده است كه از اين محورها، پنجاه تا شصت عنوان را به صورت سفارش مقاله جدا كردهايم.
در حقيقت، همايش مخاطبان خود را به دو صورت مورد توجه قرار داده است. يكي در قالب فراخوان مقاله كه از طريق سايتها، خبرگزاريها و پوسترها انجام گرفته و بخش ديگر، ارتباطاتي است كه با گروههاي معارف دانشگاهها به خصوص اساتيد تفسير قرآن و نهجالبلاغه به صورت نامه نگاري انجام شده است.
با توجه به گستردگي و تنوع محورها كه حضرتعالي هم اشاره كرديد، موضوعات پراكندهاي در محورها وجود دارد. به نظر شما اين موضوعات پراكندة همايش چگونه قابل جمع است؟ سئوال ديگري هم مطرح است و آن اينكه چرا به قرآن و نهجالبلاغه توأمان پرداخته شده است؟
ما در جلسات مختلف اين بحث را داشتهايم. مثلاً يكي از پيشنهادات اين بود كه همايش قرآن و نهجالبلاغه جداگانه برگزار شود. يا حتي اگر قرار است كه همايش در موضوعِ تفسير موضوعي قرآن باشد، موضوع و محور خاصي ـ مثلاً شبهات قرآن ـ مورد توجه قرارگيرد. اما نكتهاي كه در اينجا وجود دارد اين است كه قرار بر اين است كه دانشگاه معارف هر سال يك همايش برگزار كند. گروههاي مختلفي هم در اين دانشگاه وجود دارد. تا كنون دو همايش يكي در بارة اخلاق و ديگري در باره انقلاب برگزار شده است ما حساب كرديم كه اگر اين دو موضوع تفكيك و محدود شود عملاً تا شش، هفت سال ديگر همايشي در اين موضوع نخواهيم داشت. لذا گفتيم اين فرصت را غنيمت بشماريم ـ به رغم اين كه قبول دارم موضوع گسترده است و جمع كردن آن تا حدي دشوار است ـ اما اين سه، چهار سالي كه از تدريس اين دروس گذشته است، به اضافة زماني كه ممكن است تا زمان برگزاري همايش بعدي از دست بدهيم، ممكن است آسيب بيشتري داشته باشد. بنابر اين تصميم بر اين شد كه فعلاً از اين فرصت استفاده كنيم و با توجه به اين كه هر دو متن قرآن و نهجالبلاغه در دانشگاه تدريس ميشود، همايش را ناظر به هر دو قرار دهيم. البته ما چه در تنظيم محورهاي همايش و چه از نظر جنبة داوري مقالات، موضوع قرآن و نهجالبلاغه را جدا كرديم. مسئلة اصلي اين است كه ما در روز برگزاري، همايش را به گونهاي تنظيم ميكنيم كه بخشي معطوف به قرآن باشد و بخشي به نهجالبلاغه . چه در ارائة مقالات، چه كميسيونهايي كه مد نظر داريم.
در مجموع، هر چند قبول دارم كه پرداختن به اين دو موضوعِ گسترده كار را دشوار ميكند، اما عرض كردم، گاهي ناگزير هستيم كه اين راه را طي كنيم و با اقداماتي كه تا كنون در جهت دهي مقالات به سمت موضوعات كاربردي و مورد نياز دانشگاهها صورت گرفته است، سعي كرديم كه گستردگي اين محورها را تا حدودي جهت بدهيم و محدود كنيم.
به نظر حضرتعالي مقالات همايش بايد از چه ويژگيهايي برخوردار باشد؟
البته ويژگيهاي مقالات امري مهم است كه نويسندگان محترم بايد مورد توجه قرار دهند؛ چون دانشگاه معارف در نظر دارد بعد از همايش، يك فصلنامه علمي ـ پژوهشي به نام «پژوهشنامه تفسير قرآن و نهجالبلاغه » منتشر كند، كه از بخشهايي از اين مقالات در آن فصلنامه استفاده ميشود. بنابر اين تأكيد ما اين است كه مقالات به سمت و سوي مقالات علمي ـ پژوهشي برود؛ يعني مقالات از لحاظ محتوا بايد داراي غناي علمي باشد؛ مقاله از تتبع قابلتوجه بهرهمند باشد؛ تا حد زيادي جنبه ابتكاري داشته باشد و خلاقيتي در آن ديده شود و جنبة نقد و پردازش آرا در مقاله رعايت گردد. اينها يك سري ملاحظات محتوايي هستند.
در ارزيابي مقالات، معمولاً چه شاخصههايي مورد توجه ارزيابان محترم همايش قرار ميگيرد؟
در ارزيابي دو نكتة اصلي مورد توجه است و آن اينكه مقالات بايد ويژگيهاي محتوايي و ساختاري داشته باشد، كه معيارهاي مشخصي دارد و بر اساس آنها نمره داده ميشود و بر اساس نمره هم مقالات ارزشيابي خواهد شد.
لطفاً بفرماييد كاركرد اصلي اين همايش چيست؟
همايش ميخواهد پلي كه زده شده و ارتباطي كه ميان قرآن و نهجالبلاغه با محيط دانشگاه برقرار شده است را تقويت كند. لذا هر اقدام و هر گامي در جهت تقويت حضور قرآن و نهجالبلاغه در محيط دانشگاه اتفاق بيفتد، مبارك و ارزشمند است. همايش هم يك گام است. يك گام خُرد كه ميتواند با ارزش و مبارك هم باشد. در برابرِ عظمت قرآن و عظمت نهجالبلاغه ، گامي است خرد و ناچيز؛ اما به يمن قرآن و نهجالبلاغه ميتواند گام مباركي باشد.
در اينجا لازم است از دوستان خود در نهاد و مجموعههايي كه به نحوي حمايت معنوي و مادي را از اين همايش انجام ميدهند، تشكر كنم و هم دست اساتيد را ميفشاريم كه كمك كنند، تأكيد ميكنم كه مسئله قرآن و نهجالبلاغه به يك همايش خلاصه نميشود كه پس از آن پرونده بسته شود. اين بايد مثل همايش ملاصدرا يا حكمت مطهر كه سالانه شده است، به نحوي استمرار پيدا كند و طوري باشد كه فضاي مطالعات و تفكر و انديشهورزي در زمينة قرآن و نهجالبلاغه، پيوسته در محيط دانشگاه گرم و فعال و پويا باشد و تقويت شود. حالا ما بالاخره يك خدمتگزار كوچكي در اين راستا هستيم و تا الآن هدايت علمي خوبي براي همايش انجام شده است. جلسات متعدد و خبررساني خوبي در زمينههايي كه لازم بوده است هم انجام گرفته ادامة آن ان شاءالله به همت دوستان و اساتيد همچنين فرهيختگان و نخبگان جامعه بر ميگردد كه بيايند و من معتقدم كه ميشود از كنارِ اين دست همايشها، متون خوبي توليد كرد كه اين متون و مجموعه مقالات ميتواند در زمينههاي متعددي مفيد باشد.
در پايان، اگر نكتهاي را لازم به ذكر ميدانيد، بيان بفرماييد.
در حقيقت، با بردن تفسير موضوعي قرآن و نهجالبلاغه در محيط دانشگاه، عملاً يك سهم زيادي از هدفِ نزول قرآن را ـ البته در جامعة خودمان ـ تعقيب ميكنيم؛ يعني ذهن هزاران و ميليونها دانشجو را ميخواهيم اولاً با اين كتاب آسماني و در كنارش نهجالبلاغه آشنا كنيم كه بعد، اين زمينهاي شود كه اين آموزهها در زندگياش عيني شود. بنابراين به همان اندازه كه قرآن جايگاه دارد و اهداف تربيتي آن مهم است، اين اقدام و اين گام و اين دو درس كه وارد محيط دانشگاه ميشود، به همان اندازه داراي ارج و ارزش ميشود.
ازجنابعالي كه وقتتان را در اختيار ما گذاشته و توضيحات سودمندي پيرامون همايش تفسير قرآن و نهجالبلاغه در دانشگاهها در اختيار ما و خوانندگان محترم قرار داديد، متشكريم.
بنده هم متشكرم.
فراخوان مقاله
گروه معارف اسلامي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهركرد در تاريخ 30 مهر 1388 اقدام به برگزاري همايش «نماز و آيين زندگي» مينمايد، لذا از اساتيد محترم معارف اسلامي جهت ارسال مقاله دعوت به عمل ميآيد.
مهلت ارسال مقالات: 10 مهر 1388
علاقهمندان جهت اطلاعات بيشتر با شماره 3361048-0381 تماس حاصل فرمايند.
آدرس: شهركرد، دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهركرد، گروه معارف اسلامي، صندوق پستي 166.
E-mail : maarefgroup.iau133@gmail.com
جذب هيأت علمي
گروه معارف اسلامي دانشگاه علوم پزشكي شيراز در نظر دارد يك نفر عضو هيأت علمي در گرايش انقلاب اسلامي در مقطع دكتري جذب نمايد. علاقه مندان جهت كسب اطلاعات بيشتر با شماره 2297691-0711 تماس حاصل نمايند.
انتخابات اولين دوره انجمن علمي معارف
انتخابات اولين دوره انجمن علمي معارف دانشجويي در سراسر كشور در تاريخ 4/3/88 به همت مركز معارف اسلامي دانشگاه صنعتي اصفهان برگزار گرديد اين نخستين انجمن علمي دانشجويي در سراسر كشور بوده كه تا كنون برگزار گرديده است. در مجموع 172 نفر از دانشجويان دانشگاه (58 نفر برادر و 114 نفر خواهر) ثبت نام كرده كه از اين تعداد 65 نفر (23 نفر برادر و 42 نفر خواهر) كانديداي عضويت در شوراي مركزي شدند.
اعضاي منتخب عبارتند از:
1. فاطمه كوثر (87 نساجي ـ ارشد) 2. طيبه علي زاده (83 فيزيك) 3. اكبر اميريان (87 برق) 4. سجاد صولت (87 برق) 5. مهدي محمدي (86 برق) اعضاي علي البدل عبارتند از: خليل كبيريان (86 برق) و زهرا نصيري (87 گياه پزشكي)
دو فصلنامه كاوشهاي ديني
گروه معارف اسلامي دانشگاه مازندران موفق به اخذ مجوز دو فصلنامه «كاوشهاي ديني» گرديد كه به زودي اولين شماره آن منتشر خواهد شد. اين گروه همچنين مجوز تأسيس دوره كارشناسي ارشد مدرسي معارف اسلامي در گرايش مباني نظري اسلام را كسب نموده است.
انتشار 276 كتاب با موضوع مهدويت در سال گذشته
276 عنوان كتاب با موضوع مهدويت و 95 كتاب با عنوان امام زمان(عج) از نيمه شعبان سال گذشته تا كنون در ايران منتشر شده است.
در ميان كتابهاي به چاپ رسيده، كتابهايي با موضوعهاي انتظار، دلايل غيبت و پرسش و پاسخ درباره وجود و ظهور آن حضرت بسيار ديده ميشود كه ميتوان به كتاب پرفروش «100 پرسش و پاسخ پيرامون امام زمان (عج)» نوشته عليرضا رجاليتهراني كه در سال گذشته به چاپ شانزدهم رسيد اشاره كرد. از ديگر كتابهاي قابل توجه سال گذشته با موضوع مهدويت، كتاب «قيام و انقلاب مهدي (عج) از ديدگاه فلسفه تاريخ و مقاله شهيد» نوشته شهيد مطهري است كه توسط انتشارات صدرا به چاپ سي و هشتم رسيد. هفتمين چاپ از «كتاب مهدي (عج)، ده انقلاب در يك انقلاب» حسن رحيمپور ازغدي از انتشارات سروش هم در فاصله ميان نيمه شعبان گذشته تا كنون منتشر شد.
در اين ميان ميتوان به كتابهاي ديگري نيز اشاره كرد كه عبارتند از:
1. «آفتاب در سايه: مروري بر ديدگاه رهبري درباره حضرت مهدي (عج) و فلسفه انتظار» ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامي؛ نويسنده: مقام معظم رهبري 2.«آيين برنامهسازي در موضوع مهدويت» ناشر: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما؛ نويسنده: مهدي داودآبادي
«خط امان جلد1: پژوهشي در موعود اديان: دلايل عقلي و فلسفي»؛ «خط امان جلد2: پژوهشي در موعود اديان: گفت و گوها» نويسنده: آيت الله اماميكاشاني، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامي. 4. «عصاره خلقت: درباره امام زمان (ع)»؛ نويسنده: آيت الله جوادي آملي، ناشر: مركز نشر اسراء. 5. «سوداي روي دوست» نويسنده: مرتضي آقاتهراني، ناشر: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره). 6. «مهدويت در منظر امام خميني (ره)»؛ نويسنده: ابوالفضل هدايتي؛ ناشر: موسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام خميني (ره). 7. «صبح اميد (نگاهي به مبحث مهدويت و انتظار)» نويسنده: جواد محدثي، ناشر: بوستان كتاب قم. 8. «صبح دم اميد»؛ نويسنده: جواد محدثي، ناشر: دليل ما. 9. «اندكي صبر فرج نزديك است»؛ نويسنده: عليرضا صادقي، ناشر: پيوند با امام.
مسجد جمكران با چاپ 60 عنوان كتاب درباره امام زمان(عج) پركارترين ناشر كشور در مدت ياد شده بوده است.
منبع: فارس
افتتاح پژوهشكده علوم و معارف قرآني علامه طباطبايي
حجت الاسلام و المسلمين دكتر احمد عابدي مدير پژوهشكده علوم و معارف قرآني علامه طباطبايي(ره) قم در رابطه با فعاليتهاي اين پژوهشكده تصريح كرد: اين مركز تخصصي در حوزه پژوهش، تدريس و پاسخگويي به شبهات قرآني و ديني از طريق ارتباط با ساير مراكز پژوهشي عمل خواهد كرد. وي خاطرنشان كرد: يكي از فعاليتهاي پژوهشي كه در اين مركز مورد توجه قرار ميگيرد توجه خاص روي متون تفسيري و اسلامي است كه ميتواند كمك شاياني به ادامه روند تحقيقات ديني داشته باشد. دكتر عابدي ادامه داد: يكي ديگر از برنامههاي اين پژوهشكده تربيت محقق در حوزه علوم قرآني به خصوص تفسير است كه ميتوانند در آينده به مربيان و اساتيد اين پژوهشكده تبديل شوند. متاسفانه با وجود پنجاه هزار طلبه در حوزه كمتر از 1% فارغ التحصيل قرآني داريم كه اين نقص با كمك اين گونه پژوهشگاهها در آينده مرتفع ميشود.
استاد عابدي افزود: هم اكنون در هندوستان، تفسيري منسوب به امام جعفر صادق(ع) در سه جلد منتشر شده، همين اتفاق در تركيه هم افتاده است اينها كتابهايي ميباشند كه در دست ما نبوده است به همين دليل اعتقاد داريم كه بسياري از ميراث تفسيري اسلام بايد احيا شود. يكي از امتيازات حوزه علميه قم نسبت به نجف در طول فعاليتش اين است كه حوزه قم همواره فعاليتهاي بيشتري را در حوزه علوم قرآني و تفسير انجام داده است؛ مرحوم آقا بزرگ در كتاب خود از 700 كتاب نوشته شده در حوزه علوم قرآني نام برده است كه بيشتر آنان توسط علماي حوزه قم و ايران انجام شده است؛ اين آمار را ميتوان با تركيب 700 كتاب اخير علوم قرآني تكميل كرد.
نشاني پژوهشكده علوم و معارف قرآني علامه طباطبايي(ره)؛ قم، خيابان انقلاب، بعد از گلزار شهدا است. پايگاه اطلاع رساني آستانه حضرت معصومه(س) www.masoumeh.com است.
منبع: آينده
اعلام آخرين آمار توليد علم ايران
آمار توليد علم ايران تا مرداد ماه 1388 در ISI برابر ده هزار و 9 مورد است. سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام ضمن مقايسه توليدات علمي محققان كشور از سال 1380 تا 1388 در پايگاه استنادي علوم جهان اسلام گفت: در سال 1380 كل تعداد مقالات در اين پايگاه چهار هزار و 205 مقاله بود كه از آن تعداد حدود يك هزار و 925 مورد در نشريات داراي ضريب تاثير و دو هزار و 280 مقاله در نشريات فاقد ضريب تاثير منتشر شده اند. وي با اشاره به آمار توليدات علمي ايران در پايگاه استنادي علوم جهان (ISI) ادامه داد: آمار توليد علم ايران تا پنج مرداد ماه 1388 برابر با 25 ژوئيه 2009 ميلادي در ISI برابر ده هزار و 9 مورد است كه ميتوان اين آمارها را نشانههاي بارزي از شكوفايي علم در دانشگاهها، مراكز تحقيقاتي و فناوري به شمار آورد.
به گفته سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام، تامين هر چه بيشتر نيازهاي تحقيقاتي موسسات آموزش عالي و تحقيقاتي كشور موجب آن خواهد شد كه محققان و استادان به همراه دانشجويان تحصيلات تكميلي به عنوان موتور محركه توليد علم در چاپ و نشر مقالات علمي تحقيقاتي فعاليت هاي در خور توجهي از خود نشان دهند و آنچه تاكنون انجام پذيرفته بيانگر مجاهدت هاي علمي ايثارگران دانشگاهي و تحقيقاتي محسوب ميشود.
منبع: مهر
كتاب پرتوي از فضائل امير مومنان علي (ع) در حديث
اثر ولايي ديگري از مرجع تقليد شيعيان حضرت آيت الله صافي گلپايگاني منتشر گرديد. كتاب «پرتوي از فضائل امير مومنان علي(ع) در حديث» به معرفي 110 فضيلت و ويژگي مهم امام علي(ع) و با استناد به مدارك روايي اهل سنت ميپردازد.
متن اصلي كتاب به زبان عربي بوده و توسط يكي از فضلاي حوزه علميه قم به فارسي ترجمه شده است.
منبع: تابناك
كتاب «مصائب علي(ع)»
كتاب «مصائب علي(ع)» به قلم مجيد مسعودي منتشر شد. اين كتاب اولين مجلد از سري كتابهاي طلايي است كه به بررسي سختيها و مصيبتهاي وارد بر اميرالمؤمنين(ع) پرداخته است و به صورت داستان و به زبان ساده اين وقايع را با اسناد معتبر تاريخي و حديثي بيان كرده است.
لازم به ذكر است كه چاپ اول اين كتاب در 3000 نسخه و به بهاي 14000 ريال براي نخستين بار به همت انتشارات دليل ما روانه بازار نشر شده است.
منبع: ايكنا
انتشار آثار تازه شهيد دكتر بهشتي
براي سالجاري 3 كتاب جديد در برنامه انتشار بنياد نشر آثار شهيد بهشتي قرار دارد. يكي از اين سه عنوان كتابي 10 جلدي است كه از نوارهاي سخنراني شهيد بهشتي تدوين شده است. اين كتاب، «تفسير قرآن بهشتي» خواهد بود كه در جلسات حزب جمهوري اسلامي و جلسات آلمان ايراد شده است. ظاهرا هر يك از مجلدات اين تفسير بين 400 تا 500 صفحه است و به مرور منتشر ميشوند.
به جز اين، يكي از كتابهاي بسيار مهم شهيد بهشتي كه ميتواند ارزش تاريخي بسياري براي شناخت فرايند تكامل انقلاب اسلامي داشته باشد، مجموعه 2 جلدي «حزب جمهوري اسلامي» است كه جلد اول آن بعد از 28 سال به تازگي زير چاپ رفته است.كتاب سوم از جمله ترجمههاي شهيد بهشتي است كه نويسندهاي آلماني به نام «نداد.ك» نوشته است و شهيد بهشتي آن را به فارسي برگردانده و قرار است تا آخر پاييز با نام «تاريخ قرآن» منتشر شود.
بعضي از كتابهاي شهيد بهشتي مانند «خدا از ديدگاه قرآن»، «دكتر شريعتي، جست و جوگري در مسير شدن»، «شناخت از ديدگاه فطرت» و «نقش آزادي در تربيت كودك» با استقبال بيشتري مواجه شدهاند و در سال 3 تا 4 بار تجديد چاپ ميشوند.
منبع: تابناك
انتشار تنها كتاب اصولي شهيد اول
محمدجواد صاحبي، مسئول برگزاري كنگرههاي دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم گفت: پنجاه و چهار جلد از آثار شهيدين در آستانه نشر قرار دارد. وي گفت: نزديك به دو سال است كه ستاد بزرگداشت شهيدين تشكيل شده و فعاليتهاي خود را آغاز كرده است و اكنون نزديك به 54 جلد از اين آثار در آستانه نشر قرار دارد. مسئول انجمن اديان و مذاهب خاطرنشان كرد: بيست جلد از آثار شهيد اول قبل از برگزاري كنگره در اوايل نيمه دوم سال جاري در اختيار علاقهمندان قرار ميگيرد و سي و چهار جلد ديگر در كنگره بعدي كه سال آينده در لبنان برگزار خواهد شد تقديم ميشود.
صاحبي با بيان اينكه برخي از نسخ ناياب به كوشش دوستان و همكاران براي اولين بار تصحيح شده است و به زودي منتشر ميشود، گفت: كتاب «جامع البيان» تنها كتاب اصولي شهيد اول براي نخستين بار منتشر خواهد شد.
رييس مؤسسه دينپژوهان كشور به تشكيل شناسنامه شهيدين اشاره كرد و افزود: تاكنون هرچه در مورد شهيدين از نظر منابع انگليسي، فارسي و عربي منتشر شده جمعآوري، تصحيح و تنقيح شده و با توضيحاتي در چهار جلد آماده نشر است و در آستانه برگزاري كنگره در اختيار دوستداران آن قرار ميگيرد.
گفتني است كنگره بينالمللي شهيدين ابوعبدالله شمسالدين محمد مكي عاملي معروف به شهيد اول و شيخ زينالدين علي بن احمد عاملي معروف به شهيد ثاني به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي دفتر تبليغات حوزه علميه قم، مهرماه امسال در قم و ارديبهشت سال آينده در لبنان برگزار ميشود.
منبع: رسا
كتابي معتبر به نام «مسار الشيعه»
كتاب «مسار الشيعه في مختصر تواريخ الشريعه» از نقطه نظر فلسفه تاريخ، از گنجينههاى گرانبهاى فرهنگ و تمدن اسلامى به شمار مىآيد. موضوع اين كتاب كه از آثار شيخ مفيد است و يكي از كتابهاى معتبر شيعه در شناخت ايام و مناسبتهاى اسلامى ميباشد تاريخ تولد و شهادت ائمه(ع) و ديگر حوادث مهمى كه در تاريخ اسلام روى داده و ايام و مناسبتهاى اسلامى در تاريخ اسلام است و از اولين كتابهايى است كه در اين رابطه نگاشته شده است. شيخ مفيد در اين كتاب بنا را بر اختصار گذارده است. تاريخهاى اين كتاب از ماه رمضان شروع شده و به ماه شعبان پايان مىيابد. شيخ مفيد پس از بيان هر يك از روزها و مناسبتها در ذيل آن به اعمال واجب و مستحب آن نيز اشاره دارد. علاقهمندان جهت كسب اطلاعات بيشتر ميتوانند از نرمافزار جامع الاحاديث نيز بهرهمند شوند.
منبع: ايكنا
تدوين موسوعه كلمات الرسول الاعظم (ص)
رئيس پژوهشگاه باقرالعلوم(ع) از تدوين موضوعات «موسوعة كلمات الرسول الاعظم(ص)» زير نظر آيتالله جواديآملي خبر داد. مراسم رونمايي از اين كتاب با حضور آيتالله جوادي آملي، به همت سازمان تبليغات اسلامي و پژوهشگاه باقرالعلوم (ع) در حوزه علميه امام صادق(ع) شهرستان دماوند رونمايي شد. قشقايي خاطرنشان كرد: اين پژوهش، اولين اثر پژوهشي جهان اسلام است كه براي استخراج سخنان نبي مكرم اسلام (ص) از منابع شيعي استفاده شده است و در قالب 14 جلد به همت انتشارات اميركبير منتشر و روانه بازار شده است.
وي افزود: در تمامي مراحل اين پژوهش منحصر به فرد، از نظرات علامه جوادي آملي بسيار بهره برديم به نحوي كه اولا ايشان مقدمه مفصل و عميقي بر اين موسوعه نوشته و همچنين نظرات بسيار دقيقي را در مورد فصل بندي و موضوع بندي آن ارائه دادند كه بنا به نظر ايشان موضوعات موسوعه بر مبناي مخاطب محوري تنظيم شد؛ 5 جلد نخست اين موسوعه به سخنان رسولالله(ص) در مورد قرآن پرداخته است و سپس روايات موبوط به ائمه(ع) احكام، خطبهها و نامهها تنظيم شد.
آيت الله جوادي آملي در مراسم رونمايي از اين كتاب فرمود: نزول قرآن به نحو تجافي نيست، بلكه به نحو تجلي است؛ نزول قرآن به نحو انداختن نيست، بلكه به نحو آويختن است؛ لذا ميتوان به آن تمسك كرد «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ»؛ يعني قرآن مانند طنابي است كه به سقفي بلند آويخته شده است تا انسان با كمك آن بالا برود.
اين مفسر عظيم الشأن قرآن كريم تأكيد فرمود: تجلي، گاهي أعظم و گاهي عظيم است، وجود مبارك رسول اعظم(ص) مظهر اسم اعظم است و تجلي او نيز تجلي اسم اعظم است. و همچنين بين تجلي با تجافي فرق است، اگر چيزي تجافي كرد، وقتي در پايين است در بالا نيست و وقتي در بالاست در پايين نيست و كسي كه تجافي ميكند، نشان از محدوديت اوست.
آيتالله جوادي آملي خاطر نشان كرد: رايجترين بحث نبوت، بحث عقل و علم است لذا بايد در نفي و اثبات سخن محققانه باشد كه «وَ لاَ تَقْفُ مَا لَيسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ» اشاره بحث نفيي آن است و اداره جامعه و مردم بيعقل بسيار دشواراست. ايشان عنوان كرد: چهره ارتباط با ماوراي طبيعتِ پيامبر (ص)، نبي است و چهره ارتباط با جامعه، رسول است كه با جامعه ارتباط برقرار ميكند و لذا مطابق دعاي «اللهم عرفني نفسك فانّك ان لم تعرفني نفسك لم اعرف حجتك»، اگر خداشناخته نشود، نبي شناخته نميشود و اگر نبي(ص) شناخته نشود، خدا شناخته نميشود.
ايشان در مورد چيستي نبوت، رسالت و امامت چنين فرمود: جريان مبعوث شدن نبي (ص) به عنوان بهترين نعمت تلقي شده است و از بهترين نعمت، تعبير به منت شده است لذا در دعا، خدا را به تجلي اعظم قسم ميدهيم. پيامبر (ص) جمع كننده نبوت و رسالت و امامت است به جمع سالم؛ يعني معقول و مشهود و منقول به تجلي اعظم در پيامبر مكرم اسلام(ص) تجلي كرده است و اين مقام، تجلي اعظم است.
ايشان در بخش آخر سخنان خود در مورد نياز بشر، به نبوت اشاره فرمود: براي نياز بشر به نبي دو برهان وجود دارد، يك برهان كه اصلاش در كتاب كافي آمده است، اينچنين است كه انسان مدني بالطبع است و اجتماعي زندگي ميكند، لذا براي زندگي اجتماعي خود نيازمند قانون است و اين قانون را بايد كسي تشريع كند كه به نحو دقيقتري با جامعه و انسان آشنا باشد. ولي برهان والاتري نسبت به اين برهان وجود دارد و آن اينكه اگر تنها يك فرد در دنيا زيست داشت بايد براي او نبي و رسولي موجود باشد، چرا كه انسان محدود به اين زندگي دنيوي نيست به عبارت ديگر انسان نميپوسد، بلكه از پوست به در ميآيد، لذا براي زندگي اخروي خود هم نياز به نبي دارد.
منبع: پايگاه معارف قرآن
اولين مفسر موضوعي قرآن به فارسي
آيتالله جعفر سبحاني، اولين فقيهي است كه تفسير موضوعي قرآن را به فارسي نگاشته است. وي در حوزه تفسير قرآن (موضوعي و ترتيبي) داراي اثر است، چنانچه تفسير سوره رعد با نام «قرآن و اسرار آفرينش»، تفسير سوره فرقان با نام «سيماى انسان كامل در قرآن»، تفسير سوره منافقون با نام «دوستنماها»، تفسير سوره حديد با نام «قرآن و معارف عقلي»، تفسير سوره حجرات به نام «سيستم اخلاقى اسلام» و تفسير سوره لقمان را با نام «مربى نمونه»ا به رشته تحرير در آورده است. ايشان براي اولين بار دوره تفسير موضوعي قرآن به زبان فارسي را به «منشور جاويد» در 14 جلد منتشر كرد و همچنين «مفاهيم القرآن» را در 10 جلد تدوين نمود.
منبع: ايكنا
همايش مهدويت و ادعاهاي دروغين در عصر حاضر
دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت با همكاري اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان گيلان، دانشگاه آزاد اسلامي واحدهاي آستارا، انزلي و نور در تاريخ 30 آذر 1388 اقدام به برگزاري همايش «مهدويت و ادعاهاي دروغين در عصر حاضر» در پانزده محور مينمايد، لذا از اساتيد محترم معارف اسلامي جهت ارسال مقاله دعوت به عمل ميآيد.
مهلت ارسال مقالات: 15 آبان ماه 1388
علاقهمندان جهت اطلاعات بيشتر با شماره و فكس 4221833-0131 تماس حاصل فرمايند.
آدرس دبيرخانه: رشت ـ كيلومتر 3 جاده لاكان ـ دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت ـ دبيرخانه علمي همايش مهدويت و ادعاهاي دروغين در عصر حاضر.
آدرس سايت:
www.iaurasht.ac.ir
پست الكترونيكي:
E-mail : iaumahdaviat@gmail.com , iaumahdaviat@iaurasht.ac.ir
كتاب حماسه دهم
كتاب حماسه دهم، در برگيرنده نتايج و تحليل روند حماسه و انتخاب دهم رياست جمهوري در 22 خرداد 1388 و شيرينيها و تلخيهاي پس از آن به اهتمام حجت الاسلام محمدعلي ليالي و با همت گروه احزاب و شخصيتهاي اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها و توسط دفتر نشر معارف انتشار يافت.
اين كتاب، مجموعه كامل و مناسبي از اخبار و تحليل انتخاب دهم در اختيار اساتيد و دانشجويان محترم قرار ميدهد.
علاقمندان براي تهيه كتاب به مراكز زير مراجعه نماييد:
قم: بلوار امين، بلوار جمهوري، معاونت آموزش و تبليغ، تلفن 2904440و مديريت پخش نشر معارف: قم، خيابان شهدا، كوچه 32، پلاك3، تلفن و نمابر:7744616 و قم، خیابان صفائیه، روبروی دفتر رهبری، تلفن: 7735451 و تهران: خيابان انقلاب، چهارراه كالج، پلاك 791، تلفن:88911212 نمابر:88809386.
دوره دكتري مدرسي معارف اسلامي
سومين دوره دكتري مدرسي معارف اسلامي دانشگاه معارف اسلامي در پنج گرايش 1. مباني نظري اسلام 2. اخلاق اسلامي 3. تاريخ و تمدن اسلامي 4. انقلاب اسلامي 5. قرآن و متون اسلامي در تاريخ 18/10/1388 برگزار خواهد گرديد و داوطلبان پذيرفته شده از مهرماه 1389 مشغول به تحصيل خواهند شد.
علاقمندان جهت كسب اطلاع از شرايط و چگونگي ثبت نام ميتوانند به آدرس اينترنتي دانشگاه به نشاني maaref.ac.ir مراجعه يا با شماره تلفن 2904481-2905130 تماس حاصل نمايند.
